Overstap PEB naar omslagstelsel geen goedkoopmansgebruik?

30 augustus 2022

Advocaat-generaal Wattel merkt in zijn conclusie op dat met betrekking tot een pensioen in eigen beheer het overstappen van een kapitaaldekkingsstelsel naar een omslagstelsel botst met goedkoopmansgebruik.

De conclusie van de Advocaat-generaal (A-G) ziet op een zaak met een bv die op 1 januari 2016 € 666.946 aan onverrekende verliezen heeft openstaan. Deze verliezen dreigen in 2017 te verdampen. Op de fiscale balans per 1 januari 2016 van de bv staat een pensioenvoorziening (pensioen in eigen beheer, afgekort als PEB) van € 369.543. De bv past met betrekking tot dit PEB het kapitaaldekkingsstelsel toe. Maar zij wil overstappen naar het omslagstelsel. Daarom heft zij eind 2016 de pensioenvoorziening op ten gunste van de fiscale winst. Door de opheffing van de pensioenvoorziening kan de bv ook meer aan verlies verrekenen.

De Belastingdienst gaat echter niet akkoord met de stelselwijziging en daarmee de opheffing van de pensioenvoorziening. Overigens zijn de partijen het erover eens dat de stelselwijziging niet is gericht op het behalen van incidenteel fiscaal voordeel. Volgens Hof Arnhem-Leeuwarden is de stelselwijziging evenmin in strijd met goedkoopmansgebruik. Het hof oordeelt daarom dat de stelselwijziging is toegestaan.

De staatssecretaris van Financiën gaat vervolgens in cassatie tegen de hofuitspraak. Hij voert aan dat volgens de fiscale wetgeving men pensioenverplichtingen moet waarderen met inachtneming van algemeen aanvaarde actuariële grondslagen. Daarbij neemt men een rekenrente van minstens 4% in aanmerking. Deze bepaling geldt ook bij een omslagstelsel, aldus de staatssecretaris. De A-G wijst dat standpunt af. Hij adviseert de Hoge Raad het cassatieberoep van de staatssecretaris toch gegrond te verklaren. Het overstappen naar het omslagstelsel is namelijk volgens de A-G in strijd met goedkoopmansgebruik. Vanuit het oogpunt van voorzichtigheid en realiteit biedt een omslagstelsel geen pluspunten voor een pensioen in eigen beheer (PEB). Voor zover een goede koopman nog een PEB op de balans heeft staan, passiveert hij die verplichting op actuariële basis. Daarmee impliceert de A-G dat voor zover er nog PEB’s bestaan die niet zijn gepassiveerd, overstap naar kapitaaldekking verplicht is.

Bron: A-G Wattel 28-07-2022 (gepubl. 12-08-2022) (ECLI:NL:PHR:2022:726), Hof Arnhem 23-11-2021 (gepubl. 03-12-2022) (ECLI:NL:GHARL:2021:10906)

Amsterdam

Beechavenue 78-80
1119 PW Schiphol-Rijk

Postadres
Postbus 74681
1070 BR Amsterdam

020 653 18 12

Amsterdam@pkfwallast.nl

Rotterdam

Schaardijk 372
2909 LA Capelle aan den IJssel

Postadres
Postbus 84030
3009 CA Rotterdam

010 450 40 20

Rotterdam@pkfwallast.nl

Delft

Delftechpark 40
2628 XH Delft

Postadres
Postbus 332
2600 AH Delft

015 261 31 21

Delft@pkfwallast.nl

Woerden

Pompmolenlaan 9
3447 GK Woerden

Postadres
Postbus 533
3440 AM Woerden

0348 416 262

Woerden@pkfwallast.nl

Alphen aan den rijn

Europaplein 10F
2408 GX Alphen aan den Rijn

Postadres
Postbus 533
3440 AM Woerden

0172 748 218

AlphenaandenRijn@pkfwallast.nl

© PKF Wallast is a member of PKF International – a global network of independent firms.
PKF International Limited is a family of legally independent firms and does not accept any responsibility or liability for the actions or inactions of any individual member or correspondent firm or firms.
"PKF" and the PKF logo are registered trademarks used by PKF International and member firms of the PKF International Network. They may not be used by anyone other than a duly licenced member firm of the Network.